Od 2019 roku prawo zrzeszania się w związkach zawodowych mają wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Są to zatem osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli same nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób oraz mają prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy.

Przynależność do związku zawodowego jest dobrowolna. Pracownik sam decyduje, czy chce zostać członkiem związku. 

Jeżeli w zakładzie pracy działa związek zawodowy, pracownik może zwrócić się do jego przedstawiciela lub działacza i dowiedzieć się, jakie są zasady przystąpienia.

Zasady członkostwa określa statut związku zawodowego.

Członkostwo w związku zawodowym zwykle wiąże się z obowiązkiem opłacania składki członkowskiej.

Jej wysokość oraz zasady opłacania określa związek zawodowy, zgodnie ze swoim statutem i przyjętymi  uchwałami.

Na pisemny wniosek pracownika składka może być potrącana z jego wynagrodzenia przez pracodawcę.

Składkę na związek zawodowy można również odliczyć od dochodu w PIT – na zasadach określonych w przepisach podatkowych.