Spór zbiorowy zawsze dotyczy interesów większej grupy pracowników – nie służy on rozwiązywaniu indywidualnego problemu jednego pracownika. Pracownicy nie mogą samodzielnie prowadzić sporu zbiorowego w taki sam sposób jak organizacja związkowa, która jest niezbędna w sytuacji, gdy próby dogadania się z pracodawcą nie przynoszą efektów.
Na zasadach określonych w ustawie „o rozwiązywaniu sporów zbiorowych” związki mogą prowadzić spór dotyczący m.in.:
- warunków pracy,
- wynagrodzeń,
- świadczeń socjalnych,
- praw i wolności związkowych.
Spór zbiorowy ma określone etapy:
1. Rokowania
Pierwszym krokiem są rozmowy z pracodawcą, których celem jest rozwiązanie problemu i osiągnięcie porozumienia.
2. Mediacja
Jeżeli rokowania nie doprowadzą do rozwiązania sporu, może zostać przeprowadzona mediacja z udziałem mediatora.
3. Arbitraż
W określonych sytuacjach możliwe jest skorzystanie z arbitrażu.
4. Strajk
Strajk może być ostatecznym środkiem w sporze zbiorowym, jeżeli zostały spełnione wymagane warunki prawne.
Tylko związek zawodowy może reprezentować interesy pracowników w sporze zbiorowym oraz podczas strajku.